Romatizma nedir?

“Romatizma” terimi halk arasında bir hastalık adı olarak bilinmekle beraber, gerçekte bu terim 200 civarında bir hastalık grubunu tanımlamaktadır. Romatizma denilince eklemler başta olmak üzere kas-iskelet siteminin etkilendiği hastalıkların akla gelmesi hiç de yanlış değildir. Ancak “romatizmal hastalıklarda” kas-iskelet sistemi bulgularının yanı sıra diğer organ sistemlerine ait klinik tabloların eşlik etmesi de söz konusudur. Romatizmal hastalığa sahip olan kişilerde en sık görülen yakınmalar eklemlerde, kol ve bacaklarda, boyun, sırt ve bel gibi omurga çevresinde ağrı ve eklemlerde şişliklerdir. Eklemde ve çevresinde görülen ağrı ve şişliğin sebebi eklemi oluşturan kemiklerin üzerini örten kıkırdak ve sinovya adı verilen zarla ilişkili olabilir. Bu yapılar romatoid artrit, osteoartrit, gut ve diğer birçok sistemik romatizmal hastalıkta etkilenebilir.

Yumuşak Doku Romatizması nedir?

Bir önceki paragrafta sözü geçen eklemi oluşturan yapıların dışında eklem çevresinde eklem kapsülü, kaslar ve kasların tendon adı verilen kirişleri, tendonların kılıfları, kasların fasya adı verilen zarları, kaslar ve kemikler arasında yer alan bursa denilen kesecikler gibi yapılar yer alır. İşte bu eklem çevresinde yer alan yapıların aşırı kullanım, travma ve/veya bazen de romatizmal ilitihabı sonucu zedelenmiş ve hasarlı olmasına “eklem dışı romatizma” veya “yumuşak doku romatizması” adı verilir.

Yumuşak doku romatizmaları neden ortaya çıkar?

Yumuşak doku romatizmaları genellikle tekrarlayan hareketlere bağlı olarak ilgili dokuda ortaya çıkan mikrotravmalar nedeniyle gelişir. Bu nedenle sporcularda ve bazı meslek gruplarında daha sık görülürler. Örneğin omuz kaslarının tendiniti kolunu yukarı kaldırarak iş yapan kişilerde (örneğin badanacılarda) sık görülür. Yumuşak doku bölgesine aşırı yük binmesi, sürtünme ve travmalar da bu bölgenin hasarlanmasına yol açarak yumuşak doku romatizmasına yol açar. Uzun süre oturan kişilerde (örneğin uzun yol şoförlerinde) kalça kemiği ile kasları arasında yer alan bursa adı verilen kesenin hasarı bu yapının bursit denilen romatizmasına ve sonuçta ağrıya sebep olur. Kötü ve yanlış pozisyonda uzun süre kalmak, postür ve duruş bozuklukları da kaslarda yorgunluk, gerilme, spazm (kasılıma) ve sonuçta ağrı ve tutukluğa yol açar. Bu durum halk arasında “kulunç”, eski hekimler tarafından “fibrozit” olarak isimlendirilen “myofasial ağrı sendromu”na sebep olur. Bazen romatoid artrit, gut, ankilozan spondilit ve sedef hastalığı ile ilişkili romatizma gibi iltihaplı eklem romatizmalarının seyri sırasında bu dokuların iltihaplanması ve hasarlanması da tendinit, bursit, entezit gibi yumuşak doku romatizmalarının gelişmesine sebep olabilir.

Yumuşak doku romatizmaları ne gibi şikayetlere yol açar? Tanı nasıl konur?

Yumuşak dokular serbest sinir uçlarından zengin olduğu için şiddetli ağrıya sebep olurlar. Genellikle dokunmaya ve basıya karşı hassastırlar. Hastaların şikayetleri istirahatle azalır, hareketle şiddetlenir. Yumuşak doku romatizmalarının tanısı hastanın şikayetlerinin dikkatlice dinlenmesi ve fizik muayenesi ile konulabilir. Şüpheli olgularda kopmuş veya hasarlanmış tendonun görülmesi, şişmiş olan bursanın saptanması gibi bulguları görebilmek amacıyla ultrasonografi veya Manyetik rezonans (MR) gibi görüntüleme yöntemlerinin kullanılması gerekebilir.

Yumuşak Doku Romatizmalarının Tedavi Prensipleri

1. Aşırı yüklenme, tekrarlayan yanlış hareketler, tekrarlayıcı travmalar gibi başlatıcı faktörlerin uzaklaştırılması

2. Etkilenen bölgenin istirahati

3. Etkilenen bölgenin splint adı verilen desteklerle uygun pozisyonlanması

4. Romatizmal ağrı kesicilerin kullanılması

5. Etkilenmiş bölgeye kortizon enjeksiyonu

6. Romatizmal hastalığın dönemi ve durumuna göre yüzeyel soğuk veya sıcak uygulanması

7. Esneklik ve/veya kuvvetlendirme egzersizleri

8. Gerekliyse yürümeye destek cihazların kullanılması (baston gibi)

9. Cerrahi girişimler

Yumuşak doku romatizmalarının akıbeti

Yumuşak doku romatizmaları genellikle istirahat ve diğer tedavilerle iyileşir. Ancak bazı olgular kronikleşir (müzminleşir). Bu olgular için kapsamlı fizik tedavi programları yada hasarlı bölgenin cerrahi tamiri gerekli olabilir.

Hastanemiz Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ünitesi’nde  Doç.Dr. Kaan UZUNCA hasta kabulüne başlamıştır. Randevu almak için 444 1 300’ü arayabilirsiniz.